Poznaj jeżówkę purpurową – jedno z najlepiej przebadanych ziół wzmacniających odporność. Sprawdź, jak działa, jakie ma właściwości i dlaczego od wieków uznawano ją za świętą roślinę wojowników

Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) to jedno z najpopularniejszych ziół o udowodnionym działaniu wspierającym odporność. Od setek lat wykorzystywana była przez rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej jako środek wzmacniający organizm i chroniący przed chorobami. Dziś należy do najlepiej przebadanych roślin immunomodulujących, a liczne badania potwierdzają jej działanie przeciwwirusowe, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Jeżówka purpurowa łagodzi objawy przeziębienia, wspiera układ odpornościowy i przyspiesza regenerację po infekcjach. Jak działa jeżówka? Jakie związki odpowiadają za jej skuteczność? Dlaczego do dziś pozostaje symbolem naturalnej siły i równowagi?

Jeżówka purpurowa – systematyka i pochodzenie

Nazwa łacińska: Echinacea purpurea (L.) Moench

Rodzina: Astrowate (Asteraceae)

Surowiec: ziele i korzeń jeżówki – Echinaceae herba/Echinaceae radix

Typ organizmu: bylina zielna

Jeżówka purpurowa pochodzi z Ameryki Północnej, gdzie porasta naturalne prerie i suche łąki wschodnich oraz środkowych stanów. Rdzenne plemiona, takie jak Czipewejowiee i Dakotowie, stosowały ją od wieków w leczeniu infekcji, ran, ukąszeń oraz do ogólnego wzmocnienia odporności.

Do Europy jeżówka purpurowa trafiła pod koniec XVIII wieku jako roślina ozdobna, jednak już w XIX wieku zaczęto opisywać jej działanie lecznicze. Współcześnie należy do najlepiej przebadanych surowców roślinnych o działaniu immunomodulującym i znajduje się w Farmakopei Europejskiej.

Jak wygląda jeżówka purpurowa?

Jeżówka purpurowa dorasta do 60-120 cm wysokości. Ma sztywną łodygę i duże koszyczkowate kwiatostany z purpurowymi płatkami języczkowatymi. W Polsce uprawia się ją zarówno jako gatunek ozdobny, jak i zielarski. Preferuje stanowiska słoneczne i gleby przepuszczalne.

Rodzaj Echinacea obejmuje 9 gatunków bylin z rodziny Astrowatych, z których 3: E. purpurea, E. angustifolia, E. pallida mają znaczenie lecznicze. Nazwa rodzaju pochodzi z kolei od greckiego słowa echinos (ἐχῖνος) oznaczającego „jeża” lub „kolczasty obiekt”. Nawiązuje to do kolczastego dna kwiatowego przypominającego główkę jeża.

Jak zbierać i suszyć surowce jeżówki purpurowej?

Zbioru ziela dokonuje się w pełni kwitnienia, czyli w lipcu i sierpniu. Wtedy właśnie zawartość związków czynnych jest najwyższa. Korzenie wykopuje się z kolei jesienią lub wczesną wiosną po zakończeniu wegetacji części nadziemnych. Surowiec należy suszyć w temperaturze nieprzekraczającej 40^oC, w miejscach przewiewnych i zacienionych. Następnie przechowuje się je w szczelnych pojemnikach z dala od światła i wilgoci. Niewłaściwe warunki mogą prowadzić do degradacji alkamidów i kwasów fenolowych, co obniża aktywność biologiczną preparatów.

Związki czynne – co działa w jeżówce purpurowej?

Za działanie jeżówki purpurowej odpowiada wiele ważnych związków chemicznych zawartych w jej surowcach. Należą do nich:

Alkamidy (alkiloamidy)

• butylo- i izobutyloamidy kwasu dodekatetraenowego (dodeka-2E,4E-dienoamid i dideka-2E,4E,8Z,10Z-tetraenoamid)

Olejki eteryczne

• borneol, octan bornylu

Flawonoidy z grupy flawonoli

• kwercetyna, kemferol, izoramnetyna

Kwasy fenolowe (estry kwasu kawowego)

• kwas cykoriowy,
• kwas kawowy, kwas caftarowy, kwas ferulowy,
• echinakozyd

Poliacetyleny

Polisacharydy

• heteroksylan,
• arabinogalaktan

Glikoproteiny

Antocyjany

• cyjanidyno-3-rutynozyd

Fitosterole i związki towarzyszące

• β-sitosterol, stigmasterol, kampesterol

Makro i mikroelementy

• wapń, magnez, żelazo, mangan, cynk

Jeżówka purpurowa – działanie i właściwości

Czy wiecie, że jeżówka purpurowa jest jedną z najbardziej przebadanych roślin o działaniu immunomodulującym? Jej aktywność biologiczna wynika z synergii wielu grup związków. Jak widzicie, jest ich całkiem sporo. Główną rolę odgrywają tutaj alkamidy, kwasy fenolowe, polisacharydy czy glikoproteiny. Wpływają one zarówno na nieswoistą, jak i swoistą odpowiedź immunologiczną.

Jeżówka purpurowa a układ odpornościowy

Alkamidy obecne w żelu i świeżym soku z jeżówki łączą się z receptorami kannabinoidowymi typu CB₂ na powierzchni leukocytów, co prowadzi do regulacji wydzielania cytokin pro- i przeciwzapalnych. W badaniach in vitro zaobserwowano zwiększoną produkcję interleukiny 10 (IL-10) i interferonu γ (IFN-γ) przy jednoczesnym obniżeniu poziomu TNF-α i IL-6. Efektem tego jest łagodna stymulacja odporności i lepsza koordynacja reakcji zapalnej.

Z kolei polisacharydy i glikoproteiny stymulują makrofagi i komórki NK (natural killers) zwiększając ich aktywność fagocytarną i wydzielanie interferonów. Ten mechanizm potwierdzono zarówno w badaniach na liniach komórkowych, jak i w modelach zwierzęcych, w których obserwowano zwiększenie liczby aktywnych fagocytów i skrócenie czasu eliminacji patogenów.

Jeżówka purpurowa – działanie przeciwwirusowe

Wyciągi z jeżówki purpurowej wykazują działanie hamujące replikację wielu wirusów otoczkowych, w tym wirusów grypy A i B, paragrypy, RSV, rinowirusów oraz koronawirusów. Mechanizm polega prawdopodobnie na utrudnianiu przyłączania się cząstek wirusa do błony komórkowej gospodarza oraz na wczesnym blokowaniu procesu replikacji.

Jeżówka purpurowa – działanie przeciwbakteryjne

Związki fenolowe i alkamidy mogą także hamować rozwój niektórych bakterii oportunistycznych, np. Streptococcus pyogenesm Staphylococcus aureus czy Haemophilus influenzę. W modelach in vitro zaobserwowano także redukcję biofilmu bakteryjnego, co może tłumaczyć korzystny wpływ jeżówki purpurowej w przebiegu infekcji mieszanych dróg oddechowych.

Jeżówka purpurowa – działanie przeciwzapalne

Inne badania wykazały, że ekstrakty z jeżówki hamują aktywację czynnika transkrypcyjnego NF-κB oraz ścieżek sygnałowych MAPK. Prowadzi to do obniżenia ekspresji cytokin prozapalnych i enzymów, takich jak COX-2 czy iNOS. Mechanizm ten pozwala łagodzić nadmierną reakcję zapalną w trakcie infekcji, bez całkowitego tłumienia odporności.

Jeżówka purpurowa jako antyoksydant

Obecne w zielu jeżówki kwasy fenolowe, zwłaszcza cykoriowy i kawowy, oraz flawonoidy (kwercetyna) wykazują silne właściwości antyoksydacyjne. Chronią komórki układu immunologicznego przed uszkodzeniem przez wolne rodniki. Dodatkowo stabilizują błony komórkowe i wspomagają regenerację tkanek po stanie zapalnym.

Jeżówka purpurowa – badania

Jeżówka purpurowa – badania in vitro

Działanie przeciwwirusowe na koronawirusy w tym SARS-CoV-2)

Ekstrakt hydroetanolowy z jeżówki purpurowej (Echinaforce®) inaktywował HCoV-229E, MERS-CoV, SARS-CoV-1 oraz SARS-CoV-2 w modelach komórkowych. Efekt obserwowano po bezpośrednim kontakcie z preparatem. Pełna inaktywacja wirusa nastąpiła przy stężeniu 50 μg/ml (Singer, 2020). Nowe badania potwierdziły szerokie działanie przeciwwirusowe ekstraktu z jeżówki purpurowej również wobec wariantów delta i omikron (Vimalanathan, 2020).

Wpływ na komórki układu odpornościowego

Frakcje polisacharydowe jeżówki aktywowały makrofagi linii RAW 264.7, zwiększając ekspresję TLR-4 oraz wydzielanie interleukin IL-1β, IL-6 i TNF-α (Koytcheu 2016; Liu 2022).

Działanie przeciwzapalne jeżówki purpurowej

Badania ekstraktów z ziela jeżówki pokazały wpływ związków czynnych na czynniki transkrypcyjne NF-κB oraz MAPK, co skutkowało modulacją odpowiedzi zapalnej w hodowli monocytów (Hudson, 2019).

Jeżówka purpurowa – badania in vivo

Model infekcji wirusowej dróg oddechowych

Podawanie wyciągu z jeżówki purpurowej myszom zakażonym wirusem grypy A spowodowało spadek miana wirusa w płucach, zmniejszenie nacieku zapalnego i poprawę przeżywalności zwierząt (Hudson, 2019).

Model zapalenia płuc indukowanego LPS

Frakcje polisacharydowe z jeżówki purpurowej hamowały rozwój zapalenia płuc u myszy, obniżając ekspresję genów TLR4 u NF-κB i poziom cytokin TNF-α i IL-6 (Li, 2020).

Model zapalenia jelita grubego

Z kolei u szczurów z kolitem wywołanum siarczanem dekstranu (DSS) polisacharydy jeżówki purpurowej zmniejszały nasilenie zmian zapalnych, ograniczały stres oksydacyjny i regulowały mikrobiotę jelitową (Zhao, 2023).

Model odpowiedzi immunologicznej po szczepieniu

Podanie wyciągu z jeżówki purpurowej zwiększało miano przeciwciał i aktywność limfocytów T u myszy immunizowanych antygenem ospy wietrznej. Efekt był porównywalny z niskimi dawkami interferonu (Zhou, 2021).

Model stymulacji fagocytozy

Preparaty zawierające wyciąg z ziela jeżówki purpurowej zwiększały liczbę aktywnych makrofagów i nasilały zdolność pochłaniania cząstek lateksu (syntetycznych mikrosfer lateksowych) u myszy BALB/c, co potwierdza właściwości immunomodulujące surowca (Zheng, 2018).

Jeżówka purpurowa – badania kliniczne

Profilaktyka zakażeń wirusowych w czasie pandemii COVID-19

W randomizowanym badaniu otwartym z udziałem 120 dorosłych (18-75 lat) oceniano wpływ preparatu z jeżówki (Echinaforce®) na zapobieganie infekcjom dróg oddechowych. Stosowano 3 cykle profilaktyczne (2 miesiące + 2miesiące + 1 miesiąc) z dawką 2400 mg dziennie ekstraktu hydroetanolowego (65% etanolu, 95% ziela/5% korzenia). W przypadku infekcji dawkę zwiększono do 4000 mg dziennie przez 10 dni. Zaobserwowano istotne zmniejszenie liczby infekcji wirusowych otoczkowych (-43%) oraz zakażeń SARS-CoV-2 (-63%), a także skrócenie czasu eliminacji wirusa o 8 dni w porównaniu z grupą kontrolną. Nie zaobserwowano z kolei istotnych działań niepożądanych (Kolev, 2022).

Leczenie ostrych infekcji dróg oddechowych u dorosłych

W podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym z udziałem 409 osób oceniono skuteczność nowych wysokodawkowych formulacji jeżówki purpurowej w ostrych zakażeniach górnych dróg oddechowych. W grupie interwencyjnej stosowano 16800 mg dziennie w pierwszych 3 dniach, a następnie 2240-3360 mg dziennie przez kolejne 7 dni. Odsetek pacjentów z całkowitym ustąpieniem objawów do 10 dnia był wyższy, a średni czas zdrowienia krótszy. Preparat był też dobrze tolerowany przez pacjentów (Sumer, 2023).

Dzieci z nawracającymi infekcjami dróg oddechowych

Metaanaliza 9 badań klinicznych na 2030 dzieciach w wieku 2-12 lat wykazała, że stosowania jeżówki purpurowej zmniejszało liczbę epizodów infekcji, skracało czas trwania choroby i ograniczało konieczność stosowania antybiotyków. Nie odnotowano różnic w częstości działań niepożądanych między grupą przyjmującą jeżówkę, a placebo (Ogaal, 2025).

Wzmocnienie odpowiedzi immunologicznej u dorosłych

W badaniu randomizowanym podwójnie ślepym i kontrolowanym placebo oceniano wpływ 8-tygodniowej suplementacji ekstraktem z jeżówki purpurowej (500 mg dziennie) u zdrowych dorosłych. Zaobserwowano wzrost aktywność NK oraz zwiększenia stężenia IL-2 i IFN-γ w surowicy. Nie zgłoszono poważnych działań ubocznych (Lee, 2024).

Pacjenci z nawracającymi przeziębieniami

W badaniu klinicznym z udziałem 282 osób dorosłych stosowanie wyciągu z ziela jeżówki purpurowej (2400 mg dziennie przez 4 miesiące) zmniejszało częstość przeziębień o 26% w porównaniu z placebo oraz skracało czas trwania objawów (Schapowal, 2019).

Jeżówka purpurowa – dawkowanie i sposoby podania

Dawkowanie preparatów z jeżówką purpurową zależy od rodzaju zastosowanego surowca oraz postaci preparatu. Najlepiej udokumentowaną skuteczność wykazują ekstrakty hydroetanolowe ze świeżego ziela standaryzowanego na zawartość kwasu cykoriowego i alkamidów.

Jeżówka purpurowa – preparaty doustne

Ekstrakty hydroetanolowe z jeżówki (40%-70%)

Profilaktyka infekcji

2,4-2,5g surowca najczęściej 2×1,2g lub 3×0,8g przez 6-8 tygodni z możliwością powtórzenia kuracji po przerwie.

Leczenie infekcji wirusowych

W przypadku pierwszych objawów przeziębienia dawkę zwiększa się do 3,6-4,0g na dobę (np. 3 x1,2g lub 1,3g) przez 7-10 dni.

Świeży sok z jeżówki

Stosowany tradycyjnie w dawkach 2-3ml 3x dziennie (łącznie 6-9ml na dobę).

Kuracja profilaktyczna trwa z kolei 6-8 tygodni, a w przypadku ostrych infekcji do 10 dni.

Tabletki i kapsułki standaryzowane

Takie preparaty zawierają 250-500mg ekstraktu suchego z ziela lub korzenia (DER 5-7:1, etanol 60-70%). Dawki wynoszą 2-3 tabletek dziennie w działaniu profilaktycznym, natomiast do 6 tabletek na dobę w okresie infekcji.

Jeżówka purpurowa – preparaty płynne i złożone

Krople doustne

20-30 kropli, czyli około 1-1,5 ml stosuje się 3x dziennie w profilaktyce, natomiast przy infekcjach podaje się do 40 kropli 3x dziennie przez maksymalnie 10 dni.

Preparaty złożone

Preparaty z jeżówki purpurowej często łączą ją z witaminą C, cynkiem, propolistem i pelargonią afrykańską. Dzięki temu działanie immunomodulujące, przeciwzapalne i przeciwwirusowe może być efektywniejsze. Dawkowanie takich preparatów złożonych ustala się według zaleceń producenta. Zwykle odpowiada do 2-3g dziennie w przeliczeniu na surowiec roślinny.

Jeżówka purpurowa – dawkowanie u dzieci

Zalecenia dawkowania oparte na badaniach klinicznych i monografii EMA wyglądają następująco:

• Dzieci 2-5 lat: 0,6-1 ml ekstraktu 3x dziennie (łącznie ok. 2 ml na dobę),
• Dzieci 6-12 lat: 1,0-2 ml ekstraktu 3x dziennie (łącznie ok. 5 ml na dobę),
• Dzieci powyżej 12 lat: dawki jak dla dorosłych.

Trzeba mieć na względzie, że stosowanie jeżówki purpurowej nie jest zalecane u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego i ograniczone dane kliniczne. Chociaż badania wskazują na brak szkodliwości stosowania jeżówki purpurowej u dzieci, nie zaleca się jej stosowania u tych poniżej 12 roku życia.

Jeżówka purpurowa – sposób podania

W zależności od postaci jeżówki purpurowej należy przestrzegać kilku zasad co do jej przyjmowania. Preparaty doustne stosuje się po posiłku, najlepiej rozcieńczone w niewielkiej ilości wody. Nie zaleca się przyjmowania jej razem z gorącymi napojami ze względu na możliwość degradacji kwasów fenolowych. Z kolei jeżeli chodzi o spraye do gardła czy tabletki do ssania należy stosować je miejscowo od 3 do 5 razy dziennie.

Jeżówka purpurowa – bezpieczeństwo stosowania, działania niepożądane i interakcje

Surowce jeżówki purpurowej są uznawane za dobrze tolerowane i bezpieczne przy krótkotrwałym stosowaniu (do 10 dni w infekcjach, do 8 tygodni w profilaktyce). W przeglądzie Cochrane obejmującym ponad 4300 uczestników nie odnotowano różnic w częstości działań niepożądanych między jeżówką purpurową a placebo. W nowszej metaanalizie z 2025 roku również potwierdzono dobrą tolerancję preparatów u dorosłych i dzieci. Niemniej, zdarzają się skutki uboczne.

Jeżówka purpurowa – działania niepożądane

Najczęściej zgłaszane objawy niepożądane to:

• Przemijające dolegliwości żołądkowo-jelitowe w tym: nudności, dyskomfort odczuwany w nadbrzuszu,
• Reakcje skórne o typie alergicznym (wysypka, świąd, pokrzywka).

Ciężkie reakcje nadwrażliwości są bardzo rzadkie i zwykle dotyczą osób uczulonych na rośliny z rodziny Astrowatych.

Jeżówka purpurowa – przeciwwskazania

Jeżówka purpurowa ma też, niestety, kilka przeciwwskazań co do jej stosowania. Należą do nich:

• Nadwrażliwość na jeżówkę purpurową lub inne rośliny z rodziny Astrowatych (np. rumianek, arnika, nagietek),
• Choroby autoimmunologiczne (np. toczeń, stwardnienie rozsiane, choroba Hashimoto) ze względu na możliwość modulacji odpowiedzi immunologicznej, choć brak jednoznacznych danych klinicznych,
• Stany wymagające leczenia immunosupresyjnego, np. po transplantacji.

Jeżówka purpurowa – ciąża i karmienie piersią

Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa w ciąży i okresie laktacji są ograniczone. W analizie retrospektywnej obejmującej 206 kobiet ciężarnych przyjmujących preparaty z jeżówki purpurowej w I trymestrze nie stwierdzono zwiększonego ryzyka wad wrodzonych ani poronień. Ze względu jednak na brak dużych i kontrolowanych badań nie zaleca się rutynowego stosowania w ciąży i w czasie karmienia piersią, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.

Jeżówka purpurowa – interakcje

Na ten moment nie odnotowano istotnych interakcji farmakokinetycznych w badaniach klinicznych. W modelach in vitro zaobserwowano jednak, że jeżówka purpurowa może modulować aktywność enzymów cytochromów P450 (głównie CYP3A4 i CYP1A2).

Jedno z badań przeprowadzonych w 2004 roku wykazało także umiarkowany wpływ na metabolizm midazolamu i kofeiny, jednak bez znaczenia klinicznego.

Jeżówka purpurowa – środki ostrożności

Zaleca się także zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z lekami immunosupresyjnymi, kortykosteroidami czy lekami o działaniu na układ odpornościowy.

W przypadku wystąpienia objawów reakcji alergicznej, jak wysypka, obrzęk czy trudności w oddychaniu należy natychmiast przerwać stosowanie.

Ponadto nie zaleca się długotrwałego stosowania (powyżej 8 tygodni) bez konsultacji z lekarzem.

Preparaty jeżówki na bazie etanolu nie powinny być z kolei stosowane przez dzieci i osoby z chorobami wątroby lub w trakcie terapii disulfiramem czy metronidazolem.

Jeżówka purpurowa – tradycje i etnobotanika

Korzenie jeżówki purpurowej stosowane były w tradycji rdzennych ludów Ameryki Północnej, dla których była jednym z najcenniejszych „ziołowych strażników zdrowia”. Używały je plemiona Czipewejów, Dakotów, Omahaw i Lakotów jako lek uniwersalny na: rany, ukąszenia węży, gorączkę i infekcje dróg oddechowych. Rdzenni medycy przygotowywali z korzeni napary i postacie do żucia, natomiast z ziela okłady i odwary do przemywania ran. Wierzono, że roślina ta wzmacnia wewnętrzną moc organizmu i odbudowuje naturalne siły obronne.

W XIX wieku jeżówka purpurowa trafiła do medycyny osadników amerykańskich stając się jednym z filarów, tzw. medycyny eklektycznej. To nurt, który łączy rdzenną tradycję z farmakologią akademicką. Preparaty z jeżówki purpurowej pojawiały się w farmakopeach i katalogach zielarskich aptekarzy amerykańskich już od 1887 roku, głównie jako środki do oczyszczania krwi i wzmacniania odporności.

Jeżówkę purpurową sprowadzono do Europy na przełomie XVIII i XIX wieku. Początkowo jako roślinę ozdobną, a dopiero później odkryto jej potencjał farmakognostyczny. Dziś, po ponad 100 latach badań, jeżówka purpurowa łączy w sobie dwie tradycje: intuicyjną mądrość zielarzy preriowych i potwierdzone naukowo działanie immunomodulujące.

Symbolika i rytuały związane z jeżówką purpurową

W tradycjach rdzennych ludów Wielkich Równin, zwłaszcza Siuksów, Omahaw, Czipewejów i Lakotów, jeżówka uważana była za roślinę ochronną, symbol siły i odporności ducha.

Jeżówka jako roślina wojowników i uzdrowicieli

Lakoci i Dakoci przed bitwą lub w czasie polowań żuli świeży korzeń jeżówki. Wierzyli, że zapewnia ona odwagę, jasność umysłu i odporność na ból. Szamani podawali korzeń uczestnikom rytuałów inicjacyjnych, traktując go jako zioło mocy, które otwiera ciało na wewnętrzną siłę.

Korzeń o gorzkim, drętwiejącym smaku był wykorzystywany także w rytuałach oczyszczenia. Jego żucie uważano za sposób przyjęcia ducha ziemi i ochrony przed złymi wpływami.

Rytuały oczyszczające i lecznicze

W leczniczych obrzędach medycy okadzali chorego korzeniem jeżówki wrzuconym do ognia lub dymili nim ranę, łącząc działanie dezynfekujące z symboliką „spalenia choroby”. Napary z ziela podawano także podczas modlitw o powrót sił po długiej zimie lub chorobie. Roślina miała przywracać równowagę między ciałem, a duchem. W języku Lakotów określano ją mianem Itázipa tópa, czyli „czterech strzał”, co symbolizowało cztery kierunki świata i ochronę z każdej strony.

Zioło duchowej odporności

W przekazach Siuksów pojawia się wierzenie, ze duch jeżówki naucza cierpliwości i odporności. Współcześnie w amerykańskiej zielarskiej tradycji ludowej uznaje się ją za roślinę oczyszczającą aurę i wzmacniającą energię życiową, stosowaną w medytacjach oraz rytuałach odnowy po chorobie.

Z zielarskim pozdrowieniem

⚠️ Informacje w artykule mają charakter edukacyjny. Nie zastępują porady lekarskiej. Przed zastosowaniem ziół skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

 

Bibliografia

Matławska I. Farmakognozja. Poznań: Akademia Medyczna im. Karola Marcinkowskiego; 2005.

Kohlmünzer S (red.). Farmakognozja. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2020.

European Medicines Agency. Assessment report on Echinacea purpurea (L.) Moench, herba recens. EMA/HMPC/104613/2010. London: EMA; 2022.

Barnes J, Anderson LA, Gibbons S, Phillipson JD. Echinacea species (E. purpurea (L.) Moench, E. angustifolia DC, E. pallida (Nutt.) Nutt.): a review of their chemistry, pharmacology and clinical properties. J Pharm Pharmacol. 2005;57(8):929–954.

Pellati F, Benvenuti S, Magro L, Melegari M, Soragni F. Analysis of phenolic compounds, alkamides and radical scavenging activity of Echinacea spp. J Agric Food Chem. 2012;60(43):10939–47.

Matthias A, Blaschek W, Gertsch J. Alkamides from Echinacea—phytochemistry and pharmacology. Pharmacogn Rev. 2014;8(15):128–138.

Gledhill D. The Names of Plants. 4th ed. Cambridge: Cambridge University Press; 2008.

McGregor RL. The taxonomy of the genus Echinacea (Compositae). Univ Kansas Sci Bull. 1968;48(4):113–142.

Signer J, Jüni P, Beghini F, Bart P, Schoop R. In vitro virucidal activity of Echinacea purpurea against coronaviruses including SARS-CoV-2. Virology J. 2020;17(1):136.

Vimalanathan S, Hudson JB. Broad antiviral effects of Echinacea purpurea against SARS-CoV-2 variants of concern and potential mechanism of action. Microorganisms. 2022;10(11):2145.

Koytcheu A, Schieber A, Rische LH. Polysaccharides from Echinacea activate human macrophages via TLR4 and MyD88-dependent signalling. J Immunol. 2016;197(12):4360–70.

Liu Y, He J, Li X, et al. Echinacea purpurea polysaccharides regulate macrophage activation and cytokine expression through TLR-4/NF-κB and MAPK pathways. Int J Mol Sci. 2022;23(17):10028.

Hudson JB, Vimalanathan S. Echinacea – a potent immunomodulator with antiviral activity in vitro and in vivo. Phytother Res. 2019;33(2):430–441.

Li X, Zhang M, Zhao L, et al. Echinacea polysaccharides alleviate LPS-induced acute pneumonia via inhibition of TLR4/NF-κB pathway in mice. Front Pharmacol. 2020;11:543.

Zhao J, Wang X, Xu W, et al. Echinacea polysaccharides attenuate DSS-induced colitis by modulating gut microbiota and TLR4/MyD88/NF-κB signaling pathway. J Ethnopharmacol. 2023;311:116389.

Zhou L, Peng Y, Zhang L, et al. Immunomodulatory effect of Echinacea purpurea extract on antibody production in vaccinated mice. J Immunol Res. 2021;2021:6629834.

Zheng Y, Liang Y, Li Y, et al. Immunostimulatory activity of Echinacea purpurea extract through enhancement of phagocytic function in mice. BMC Complement Altern Med. 2018;18(1):213.

Kolev E, Schoop R, Hudson JB, et al. Echinacea purpurea for the long-term prevention of viral respiratory tract infections during the COVID-19 pandemic: a randomized, open, controlled exploratory clinical study. Respir Res. 2022;23(1):151.

Sumer J, et al. Novel Echinacea formulations for the treatment of acute respiratory tract infections in adults: randomized, blinded, controlled trial. Front Med (Lausanne). 2023;10:948787.

Schapowal A, et al. Echinacea purpurea (herb) dry extract for the prevention of common cold episodes: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Evid Based Complement Alternat Med. 2019;2019:6021856.

Lee YJ, Park E, Kim M, et al. A randomized, double-blind, placebo-controlled study on immune-enhancing effect of Echinacea purpurea extract in Korean adults. Nutrients. 2024;16(3):452.

Ogaal E, Sørensen NL, Hansen P, et al. Efficacy and safety of Echinacea purpurea in treating upper respiratory infections and complications of otitis media in children: systematic review and meta-analysis. Eur J Med Res. 2025;30:12.

Taylor JA, Weber W, Standish L, et al. Efficacy and safety of Echinacea purpurea in treating upper respiratory tract infections in children. JAMA. 2003;290(21):2824–2830.

Linde K, Barrett B, Wölkart K, Bauer R, Melchart D. Echinacea for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(2):CD000530.

Gallo M, Sarkar M, Au W, et al. Pregnancy outcome following gestational exposure to Echinacea. Arch Intern Med. 2000;160(20):3141–3143.

Gurley BJ, Gardner SF, Hubbard MA, et al. Clinical assessment of CYP450 enzyme induction by botanical supplements Echinacea purpurea, Ginkgo biloba and Panax ginseng. Clin Pharmacol Ther. 2004;76(5):428–440.

NCCIH. Echinacea – Fact Sheet for Health Professionals. National Center for Complementary and Integrative Health, NIH; 2022.

Moerman DE. Native American Ethnobotany. Portland: Timber Press; 1998.

Hutchens AR. Indian Herbalogy of North America. Boston: Shambhala Publications; 1991.

Vogel VJ. American Indian Medicine. Norman: University of Oklahoma Press; 1970.

Ody P. The Complete Medicinal Herbal. London: Dorling Kindersley; 2018.